Φέτος τις ημέρες του Πάσχα τις πέρασα με την οικογένειά μου στο εξοχικό που έχει ο παππούς και η γιαγιά στα Λέπουρα, ένα χωριό στη κεντρική Εύβοια. Την Μ.Παρασκευή παρακολουθήσαμε τον εσπερινό και έπειτα την περιφιορά του Επιτραφίου στο Αλιβέρι, μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Εύβοιας.
Στην αρχή όλοι οι πιστοι βρίσκονταν μέσα στον Ναό και παρακολουθούσαν τον εσπερινό. Όταν τέλειωσαν οι 3 στάσεις ο Επιτάφιος βγήκε έξω ακολουθόμενος από τα παπαδάκια που κρατούσαν λαμπάδες φαναράκια και εξαπτέρυγα, μια μικρή χωρωδία κοριτσιών που κρατούσαν πυρσούς και έψελναν τις στάσεις καθ' όλη τη διάρκεια της περιφοράς και φυσικά από πλήθος πιστών.
Ο Επιτάφιος διέσχισε όλη την πόλη μέχρι να συναντηθεί με τον Επιτάφιο της άλλης ενορίας, στο κέντρο του Αλιβερίου.
Αφού έψαλαν πάλι και εκεί μερικά από τα εγκώμια, οι δύο Επιτάφιοι χωρίστηκαν και ο δικός μας (της ενορίας του αγίου Γεωργίου), λίγο πριν το τέλος της πορείας του σταμέτησε σε ένα παρκάκι όπου βρισκόταν το Ηρώο και έπειτα έφτασε στο Ναό, όπου ο κόσμος στριμώχτηκε για να περάσει (σύμφωνα με το έθιμο) κάτω από αυτόν.
30/4/08
Επιτάφιος στο Αλιβέρι
25/4/08
Κυριακή του Πάσχα
Χριστος Ανέστη!
Όλη η οικογένεια έχει ξυπνήσει από νωρίς. Ο παππούς, ο πατέρας και τα μεγαλύτερα αγόρια βοηθούν στο λάκκο, άναβουν φωτιά, φέρνουν ξύλα και τοποθετούν το σουβλιστό αρνί ( και ενίοτε το κοντοσουβλι ή το κοκορέτσι ). Όλα ήταν προετοιασμένα από νωρίς. Το αρνί είχε περαστεί στη σούβλα, είχε αλατοπιπερωθεί και είχε ραφτεί. Οι γυναίκες έχουν φτιάξει τα αυγά, τα τσουρέκια και τα κάθε λογής λαμπριάτικα εδέσματα εδώ και μέρες και τώρα το μόνο που τους μένει είναι να χωρέψουν δημοτικά τραγούδια γύρω από τη θράκα.
Χρόνια Πολλά και πάλι !
Τα λέμε την Πρωτομαγιά !!!
Μ.Σάββατο

Από το συναξάρι: Τω αγίω και Μεγάλω Σαββάτω, την ΘΕΟΣΩΜΟΝ ΤΑΦΗΝ και την εις ΑΔΟΥ ΚΑΘΟΔΟΝ του Κυρίου και Σωτήρος ημών ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ εορτάζομεν, δι' ών της φθορας το ημέτερον γένος ανακληθέν, προς αιώνιαν ζωήν μεταβέβηκε.
Δηλαδή : Γιορτάζουμε την κάθοδο του Χριστού στον Άδη και το βράδυ την ανάσταση του Κυρίου
Στην εκκλησία: Το πρωί έχουμε την "πρώτη ανάσταση". Ο ιερέας ρίχνει βάγια στο εκκλησίασμα, ψέλνοντας
«Ανάστα ο Θεός κρίνων την γην ότι συ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι.»
Το βραδυ έχουμε τον όρθρο της Αναστάσεως. Όλοι κρατώντας λαμπάδες ακούν το "δεύτε λάβετε φως" και παίρνοντας το φως της Αναστάσεως βγαίνουν έξω να ψάλλουν ξάνά και ξανά το Χριστός Ανέστη (10 φορές)με τις καμπάνες να χτυπούν ασταμάτητα στέλνοντας το μύνημα σ΄όλη τη γη!
Μετά μπαίνουμε στο ναό να κάνουμε τη θεία Λειτουργία του Πάσχα όπου στο τέλος πολλοί κοινωνούν και πριν φύγουν για τα σπίτια τους, ακούν τον μοναδικό κατηχητικό λόγο του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Κάθε φορά που ακούγεται το "Ανέστη Χριστός" οι πιστοί απαντούν " ΑΝΕΣΤΗ¨υψώνοντας τις αναμένες λαμπάδες τους .Στο γυρισμό για το σπίτι προσέχουν να μη σβήσει το άγιο φως στις λαμπάδες και στα φαναράκια των παιδιών.Μόλις φτάσουν στο σπίτι κάνουν το σημείο του σταυρού με τον καπνό της λαμπάδας πάνω από την πόρτα του σπιτιού .
Χριστός Ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατο πατήσας, και τις εν τοις μνημασι ζωην χαρισάμενος...
Έθιμα: Πολλά απ' όλες τις περιοχές της Ελλάδας. Εκτός από τα παραδοσιακά πυροτεχνήματα που πετάνε τα παιδιά σχεδόν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδος, εδώ έχουμε συγκεντρώσει μερικά λίγο διαφορετικά έθιμα ( πηγές : υπουργείο Τουρισμού, ιστοσελίδα ANT1, ο σερβιτόρος της Εύβοιας, inarcadia)
- Στην Κύθνο, το βράδυ του Μ. Σαββάτου επικρατεί το έθιμο του "συχώριου", δηλαδή όλοι όσοι έχουν πεθαμένους συγγενείς φέρνουν στην εκκλησία ψητά, κρασί και ψωμί, τα οποία έχει "διαβάσει" ο παπάς, τα προσφέρουν στους επισκέπτες και στους κατοίκους του νησιού.
- Στην Πάτμο, το βράδυ πριν από την Ανάσταση, το Ευαγγέλιο διαβάζεται σε ηρωικό εξάμετρο με κώντιο και την Κυριακή του Πάσχα στις 3 το απόγευμα, στο Μοναστήρι της Πάτμου γίνεται η 2η Ανάσταση κατά την οποία το Αναστάσιμο Ευαγγέλιο διαβάζεται σε επτά γλώσσες και από τον ηγούμενο μοιράζονται κόκκινα αυγά στους πιστούς.
- Στην Κέρκυρα, Το βράδυ του Μ. Σαββάτου γίνεται η Ανάσταση στην Άνω Πλατεία - φαντασμαγορικό, μοναδικό θέαμα. Όλα τα παράθυρα των γύρω σπιτιών ανοιχτά με κεράκια αναμμένα. Τα παράθυρα των μεγάλων εξαορόφων σπιτιών, μαζί με το καταπληκτικό θέμα των χιλιάδων κεριών και των πιστών που παρακολουθούν την τελετή της Ανάστασης στη μεγαλύτερη πλατεία της Ελλάδας, συνθέτουν μία μεγαλειώδη εικόνα.
- Στην Κρήτη πριν την ανάσταση, στις Γκαγκάλες Ηρακλείου, όλα τα παιδιά του χωριού μαζεύουν ξύλα και οτιδήποτε άλλο μπορεί να καεί και τα αφήνουν στο προαύλιο της εκκλησίας. Την παραμονή της Ανάστασης σχηματίζουν ένα βουνό από τα ξύλα και στην κορυφή έχουν ένα σκιάχτρο με ένα παλιό κουστούμι που υποτίθεται ότι είναι ο Ιούδας και την ώρα που ο παπάς λέει το Χριστός Ανέστη βάζουν φωτιά και τον καίνε. Η νύχτα γίνεται μέρα από τα πυροτεχνήματα, η καμπάνα του χωριού χτυπά συνεχώς και μάλιστα οι παλιότεροι λένε ότι όταν αυτοί ήταν μικροί δεν άφηναν 3 μερόνυχτα την καμπάνα να σταματήσει γιατί το θεωρούσαν για καλό. Ξυπνούσαν ακόμα και τη νύχτα να πάνε να την χτυπήσουν.
- Στο Λεωνίδιο η Ανάσταση γιορτάζεται με
ιδιαίτερα ξεχωριστό τρόπο και με λαμπρότητα . Το βράδυ της Ανάστασης, μόλις ακουστεί το "Χριστός Ανέστη" δεκάδες αναμμένα αερόστατα ελευθερώνονται στον ουρανό χαρίζοντας ένα φαντασμαγορικό θέαμα. Είναι μοναδική η αίσθηση που νιώθει κανείς αντικρίζοντας τις γλώσσες φωτιάς από τα αναμμένα κουρελάκια να ταξιδεύουν πάνω από τη θάλασσα. Κάθε μια από τις ενορίες του Λεωνιδίου προσπαθεί να δηλώσει την παρουσία της και με πλήθος βεγγαλικών, βαρελότων και άλλων πυροτεχνημάτων. Οι ντόπιοι πιστεύουν ότι όποιες καιρικές συνθήκες και αν επικρατούν στην περιοχή, την ώρα της Ανάστασης όλα γίνονται γαλήνια για να συμβάλλουν στο έθιμο του αερόστατου. Το έθιμο ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα από ντόπιους ναυτικούς που πιθανόν εμπνεύστηκαν από παρόμοιο έθιμο ασιατικής χώρας. - Στο Πήλιο, τις Σποράδες, στην Εύβοια και σε άλλες περιοχές τις Ελλάδας, το βράδυμετά την Ανάσταση οι πιστοί μπαίνουν ξανά στο ναό αφού γίνει το έθιμο 'άρατε πύλας' .Ο ιερέας και οι πιστοίμπαίνουν στο ναό μετάτο διάλογο μεταξύ του ιερέα ( συμβολίζει το Χριστό) και ενός επιτρόπου που συμβολίζει τον Άδη. Οι πόρτες είναι κλειστές και ο παπάς, απ΄ έξω, φωνάζει στον επίτροπο και σε αυτούς που είναι μέσα:
και εισελεύσεται ο βασιλεύς της Δόξης".
Οι από μέσα ρωτάνε:
"Και τις εστί ο βασιλεύς της Δόξης;"
Τότε ο ιερέας, κοπανάει την πόρτα, την ανοίγει βίαια και μπαίνει θριαμβευτικά μέσα στο Ναό, λέγοντας:
"Κύριος δυνατός και κραταιός,ούτος εστίν ο βασιλεύς της Δόξης". Το συγκεκριμένο έθιμο το έζησα και γω φέτος με την οικογένειά μου. Μάλιστα επειδή είχε πολύ κρύο οι περισσότεροι δεν βγηκαν καθόλου έξω και έτσι έμειναν μέσα και έκαναν τον Αδη (μεταξύ σ'αυτούς η μητέρα μου και η γιαγιά μου)!
Όπως ξέρουμε ο Χριστός αναστήθηκε Κυριακή πρωί, στις εκκλησίες όμως γιορτάζουμε την Ανάσταση το Σαββατο τα μεσάνυχτα, με το που ξεκινά η Κυριακή, η καινούρια μέρα.
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ !!!
24/4/08
Μ.Παρασκευή
Από το συναξάρι: Τη αγία και Μεγάλη Παρασκευή τα ΑΓΙΑ και σωτήρια και φρικτά ΠΑΘΗ του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ επιτελούμεν τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την πορφυράν χλαίναν, τον κάλαμον, τον σπόγγον, το όξος, τους ήλους, την λόγχην και προ πάντων τον Σταυρόν και τον θάνατον, ά δι’ ημάς εκών κατεδέξατο έτι δε και την του ευγνώμονος ληστου, του συσταυρωθέντου αυτώ, σωτήριον εν τω Σταυρώ ομολογίαν.
Δηλαδή: Θυμόμαστε τα πάθη Του Κυρίου. Τις κοροιδείες, τις βρισειές, τις προσβολές, τις ατιμώσεις και στο τέλος τη Σταύρωση , όσα υπόστηκε για να σώσει το γένος των ανθρώπων. Επίσης μακαρίζουμε τον ένα από τους ληστές που μετανόησε την ύστατη στιγμή και έτσι πέρασε πρώτος στη βασιλεία των ουρανών. Είμαστε θλιμμένοι γιατί ο Χριστός πέθανε, αλλά και αισιόδοξοι αφού ξέρουμε οτι σε λίγες μέρες θα αναστηθεί.Κύριο συναίσθημα μια χαρμολύπη
Στην εκκλησία: Το πρωί έχουμε την αποκαθήλωση, το κατέβασμα δηλαδή του Χριστού από τον Σταυρο. Ο παπάς τοποθετεί το Ευαγγέλιο στον Επιτάφιο ( αν είναι έτοιμος ) και αφήνει τους πιστούς να προσκυνήσουν το Χριστό δίνωντάς τους ένα λουλουδάκι.
Οι 3 στάσεις στην ακολουθία του Επιταφίου είναι γεμάτες από μικρούς μελωδικότατους ύμνους. Πιο γνωστά είναι:
(ά στάση)
Η ζωή εν τάφω κατετέθης, Χριστέ,
και αγγέλων στρατιαί εξεπλήττοντο,
συγκατάβασιν δοξάζουσαι την σην.
(β΄στάση)
Άξιόν εστί, μεγαλύνειν σε τον Ζωοδότην,
τον εν τω Σταυρώ τας χείρας εκτείναντα
και συντρίψαντα το κράτος του εχθρού.
(γ΄στάση) Αι γενεαί πάσαι, ύμνον τη Ταφή σου,
προσφέρουσι Χριστέ μου.
Έθιμα: Τη Μ.Παρασκευή έχουμε την κορύφωση του θείου δράματος, και έτσι έχουμε πολλά έθιμα σ' όλη την Ελλάδα. Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικά :
- Στις Μέτρες της Θράκης, τη Μεγάλη Παρασκευή η πομπή του Επιταφίου σταματά έξω από ένα παρεκκλήσι, όπου εκεί βρίσκεται έτοιμη η φωτιά για να καεί ένα ομοίωμα του Ιούδα. Τη στιγμή που ο ιερέας διαβάζει το σχετικό Ευαγγέλιο ανάβουν τη φωτιά και καίνε το ομοίωμα. Αργότερα θα πάρουν μια χούφτα από εκείνη τη στάχτη και θα τη ρίξουν στα μνήματα.
- Στη Ναύπακτο το βράδυ της Μ. Παρασκευής, πλήθος κόσμου, ντόπιοι και επισκέπτες, ακολουθούν την περιφορά του Επιταφίου, σχηματίζοντας πομπές, οι οποίες διέρχονται από το λιμάνι, όπου είναι αναμμένες δάδες ειδικά τοποθετημένες στις τάπες του Κάστρου, γύρω από το λιμάνι.Στο μέσον της εισόδου του λιμανιού οι δάδες σχηματίζουν μεγάλο σταυρό, που φωταγωγεί ολόκληρο το λιμάνι παρουσιάζοντας μία φαντασμαγορική εικόνα μοναδικής ομορφιάς. Το έθιμο αυτό έχει παράδοση πολλών χρόνων που φαίνεται να θέλει να συνδυάσει τη θρησκευτική μυσταγωγία με την ηρωική προσπάθεια του μπουρλοτιέρη Ανεμογιάννη να πυρπολήσει τη τουρκική ναυαρχίδα στο χώρο αυτό.
- Στην Πάρο, η περιφορά του Επιταφίου της Μάρπησσας, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς κατά την διάρκειά της, γίνονται δεκαπέντε περίπου στάσεις.Σε κάθε στάση φωτίζεται και ένα σημείο του βουνού, όπου τα παιδιά ντυμένα Ρωμαίοι στρατιώτες ή μαθητές του Χριστού, αναπαριστούν σκηνές από την είσοδο στα Ιεροσόλυμα, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών, το Μαρτύριο της Σταύρωσης και την Ανάσταση.
- Στην Ύδρα την Μ. Παρασκευή γίνεται κάτι το μοναδικό, ο Επιτάφιος της συνοικίας Καμίνι μπαίνει στη θάλασσα και διαβάζεται η Ακολουθία του Επιταφίου, δημιουργώντας μία ατμόσφαιρα κατανυκτική. Στη συνέχεια οι Επιτάφιοι τεσσάρων ενοριών συναντώνται στο κεντρικό λιμάνι, δίνοντας ένα ιδιαίτερο χρώμα. Την ώρα της Ανάστασης τα πολλά βαρελότα φωτίζουν την νύκτα.
- Στην Κέρκυρα, την Μ. Παρασκευή στις 4μ.μ. ξεκινά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Φρούριο, ο Επιβλητικός Επιτάφιος. Μέχρι της 9.30 το βράδυ, από κάθε εκκλησία βγαίνει ο Επιτάφιος με την απαραίτητη μπάντα της κάθε ενορίας, τις χορωδίες, τους πιστούς. Τελευταίος βγαίνει ο μεγαλοπρεπέστατος επιτάφιος της Μητρόπολης. Στις 9 το πρωί γίνεται η περιφορά του Επιταφίου της Εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα. Το 1574 οι Βενετσιάνοι απαγόρευσαν στους ορθοδόξους την περιφορά του την Μ. Παρασκευή, και από τότε οι Κερκυραίοι πραγματοποιούν την περιφορά μαζί με το Σεπτό Σκήνωμα του Αγίου.Είναι η πιο παλιά και πιο κατανυκτική Λιτανεία που βγαίνει σε ανάμνηση του θαύματος του Αγίου, που έσωσε τον Κερκυραϊκό λαό από την σιτοδεία. Εμπρός πηγαίνει ο Άγιος που έχει θέση χοροστατούντος Επισκόπου σε αυτή την Λιτανεία, και ακολουθεί ο Επιτάφιος. Μετά το τέλος της λιτανείας, ο Άγιος θα παραμείνει στη θύρα του, μέχρι την Τρίτη του Πάσχα για προσκύνημα. Στις 11 το πρωί του Μ. Σαββάτου ο κόσμος περιμένει την πρώτη Ανάσταση.Όταν τελειώνει η ακολουθία στη Μητρόπολη, χτυπούν οι καμπάνες των εκκλησιών και από τα παράθυρα των σπιτιών πέφτουν κατά χιλιάδες, πήλινα δοχεία (μπότιδες) στους δρόμους, με μεγάλο κρότο. Αυτό το έθιμο έχει τις ρίζες του στο χωρίον του Ευαγγελίου 'Συ δε Κύριε Ανάστησόν με ίνα συντρίψω αυτούς ως σκευη κεραμεως
- Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα πασχαλινά έθιμα στην ιστοσελίδα του υπουργείου Τουρισμού
Αυγά με σχέδια από φύλλα


ΠΡΟΤΑΣΗ δημιουργίας για τη Μ.ΠΕΜΠΤΗ κι όχι μόνο*
Στην οικογένειά μου καθε χρόνο βάφουμε ΜΟΝΟ
κόκκινα αυγά (έτσι είναι το έθιμο και ο συμβολισμός του) ό μ ω ς κάνουμε μια χαριτωμένη ...ατασθαλία τοποθετούμε φύλλα ή αγριολούλουδα πριν τη βαφή και το αποτέλεσμα είναι πολύ καλλιτεχνικό και εντυπωσιακό .Η γιαγιά μου είναι αυτή που έμαθε τη μητέρα μου κι εκείνη εμάς αυτό τον τρόπο. Μοναδικές στιγμές όταν τα αδέρφια μου κι εγώ ξεχυνόμαστε στο δάσος και στους κήπους να βρούμε τα καλύτερα χορτάρια για το "σπορ" (βλέπετε δεν είναι όλες οι πρασινάδες το ίδιο αποτελεσματικές !)
παίρνουμε το φύλλο, το τοποθετούμε στο αυγό στερεώνουμε με καλτσόν και δένουμε με κλωστή γρήγορα-γρήγορα και σφιχτά (προσοχή μη σπάσει το αυγό) και βουτάμε στη βαφή.
Βέβαια...όλη αυτή η διαδικασία γίνεται πριν τη βαφή. Αν χρησιμοποιούμε βαφή κρυα σε βρασμένα αυγά τυλίγουμε μετά το βράσιμο . Αν τα αυγά βράζουν μέσα στη βαφή , ενννοείται ότι τα τυλίγουμε άβραστα . Για όποιους το τολμήσουν : ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !
Τρόπος :δημιουργικός, οικονομικός, καλλιτεχνικός, οικολογικος (σε συνδιασμό με οικολογική βαφή) και πολύ πρακτικός ..δεδομένου ότι τα παλιά καλτσόν των γυναικών της οικογένειας αξιοποιούνται πριν πεταχτούν!
*Η γιαγιά μου λέει ότι κόκκινα αυγά βάφουν και το Μ.Σάββατο (έτσι κάνουμε κι εμείς) αλλά και όλο το διάστημα μέχρι την Ανάληψη
23/4/08
Μ.Πέμπτη
Από το συναξάριο: Τη Αγία και Μεγάλη Πέμπτη, οι τα πάντα καλώς διαταξάμενοι Πατέρες, αλληλοδιαδόχως εκ τε των θείων Αποστόλων και των ιερών ευαγγελίων παρεδώκασι ημίν τέσσερα τινά εορτάζειν: τον Ιερόν Νιπτήρα, τον Μυστικόν Δείπνον (δηλαδή την παράδοσιν των καθ΄ ημάς φριχτών μυστηρίων), την υπερφυά Προσευχή και την Προδοσίαν αυτήν.
Δηλαδή: Τον Ιερό Νιπτήρα τον εορτάσαμε το βράδυ της Μ.Τετάρτης .Το πρωί της Μ.Πέμπτης γίνεται λαμπρή θεία Λειτουργία ως εορτασμός του Μυστικού δείπνου, όπου ο Χριστός δίνοντας ψωμί και κρασί στους μαθητές, παρέδωσε το μυστήριο της Θείας κοινωνίας. Όπως ξέρουμε το κρασί συμβολίζει το αίμα του Χριστού πάνω στο Σταυρό, ενώ το ψωμί (ο άρτος) είναι το σώμα του Θεανθρώπου. Έτσι κάθε φορά που κοινωνούμε δεν τρώμε ψωμί και κρασί, αλλά παίρνουμε μέσα μας το σώμα και το αίμα του Χριστού. Το βράδυ τα γεγονότα εξελίσσονται γρήγορα. Θυμόμαστε την προσευχή του Ιησού στο όρος των ελαιών και μετέπειτα την προδοσία του Ιούδα που φιλώντας τον Κύριο τον παραδίδει στους στρατιώτες.
Επίσης όπως ξέρουμε έχουμε και τη Σταύρωση που ενώ στον πραγματικό χρόνο έγινε το πρωί της Μ.Παρασκευής ( γι αυτό και δεν αναφέρεται στο συναξάρι ), στην εκκλησία εορτάζεται το βράδυ της Μ.Πέμπτης (όπως έχουμε ξαναπεί στη Μ.Εβδομάδα το βράδυ της μίας είναι πρωί της επομένης )
Στην εκκλησία: Το πρωί πολλοί άνθρωποι συνηθίζεται να κοινωνούν, ενώ μεγάλη είναι η συμμετοχή του κόσμου και στη σταύρωση Το βράδυ διαβάζονται τα "12 ευαγγέλια" με τα οποία οι 4 ευαγγελιστές μας εξιστορούν ( ο καθένας με το δικό του τρόπο) τα γεγονότα. Συγκλονιστικές οι στιγμές όταν ο παπάς καρφώνει τα χέρια και τα πόδια του Χριστού στο Σταυρό, ψέλνοντας το "Σημερον κρεμάται επι ξύλου" .
Σήμερον κρεμάται επί ξύλου,
ο εν ύδασι την γην κρεμάσας.
Στέφανον εξ ακανθών περιτίθεται,
ο των αγγέλων βασιλεύς.
Ψευδή πορφύραν περιβάλλεται,
ο περιβάλλων τον ουρανόν εν νεφέλαις.
Ράπισμα κατεδέξατο,
ο εν Ιορδάνη ελευθερώσας τον Αδάμ.
Ήλοις προσηλώθη, ο νυμφίος της Εκκλησίας.
Λόγχη εκεντήθη, ο υιός της Παρθένου.
Προσκυνούμεν σου τα Πάθη, Χριστέ.
Δείξον ημίν και την ένδοξόν σου Ανάστασιν.
Στο σπίτι: Βάφουμε τα αυγά κόκκινα ( δες και τη δικιά μου πρόταση στο επόμενο post)και φτιάχνουμε κουλούρες, τσουρέκια κτλ -αν δεν τα έχουμε φτίαξει από την Μ.Τρίτη- , ενώ η Μ.Πέμπτη είναι η μέρα που οι περισσότεροι νονοί επισκέπτονται τα βαφτιστήρια τους για να τους πάνε τη λαμπάδα, το τσουρέκι και όποιο άλλο δώρο. Στα χωριά οι νοικοκυρές κόβουν τα ομορφότερα λουλούδια του κήπου τους για να τα πάνε στον επιτάφιο ( στα χωριά γιατί στην πόλη τον επιτάφιο τον αναλαμβάνουν συνήθως τα ανθοπωλεία). Ο στολισμός του επιταφίου γίνεται ή το βράδυ ή το Πρωί της Μ.Παρασκευής.
Έθιμα: Τη Μ.Πέμπτη πολλά έθιμα έχουμε από τα Δωδεκάνησα
- Στην Πάτμο γίνεται αναπαράσταση του "ΜΥΣΤΙΚΟΥ ΔΕΙΠΝΟΥ" του ΝΙΠΤΗΡΑ, σε κεντρική πλατεία της Χώρας.
- Στη Ρόδο το πρωί, της Μ. Πέμπτης παρέες παιδιών γυρίζουν σε όλες τις γειτονιές τραγουδούν και κρατώντας πανέρια, συγκεντρώνουν διάφορα λουλούδια για το στολισμό του Επιταφίου, που θα γίνει αργά, τις πρώτες πρωινές ώρες μετά την τέλεση της Σταύρωσης. Επίσης μετά την Σταύρωση, θα μείνουν στο Ναό γυναίκες, οι οποίες θα ψάλλουν τα παραδοσιακά Μοιρολόγια.
- Στην Κάλυμνο τη νύχτα της Μ. Πέμπτης όσες γυναίκες, νέες και ηλικιωμένες μπορούν, κάθονται κοντά και γύρω από τον εσταυρωμένο και αρχίζουν να λένε το "Μοιρολόι του Χριστού", που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Το μοιρολόι διαρκεί περίπου μία ώρα και έχει δική του μελωδία ανάμεσα σε βυζαντινό τροπάρι και θλιμμένο Δημοτικό Τραγούδι.
Μ.Τετάρτη
Από το συναξάρι: "Τη αγία και μεγάλη Τετάρτη, της αλειψάσης Τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός μνείαν ποιείσθαι οι θειότατοι Πατέρες εθέσπισαν, ότι πρό του σωτηρίου Πάθους μικρόν τούτον γέγονε".
Δηλαδή: Το πρωί τιμάμε το μύρο που άλειψε στα πόδια του Ιησού η πόρνη που μετάνοιωσε για την αμαρτωλή ζωή της (όπως και το βράδυ της Μ.Τρίτης), ενώ το απόγευμα θυμόμαστε τον Ιερό Νιπτήρα. Ο Χριστός γεμάτος ταπείνωση πλένει τα πόδια των μαθητών - δουλειά που έκαναν οι δούλοι-, δείχνοντάς τους ότι ο καθένας μας πρέπει να ταπεινός, να τιμά και να σέβεται τους συνανθρώπους του.
Στην εκκλησία: Το πρωί ψέλνεται το τροπάριο της Κασσιανής. Το απόγευμα γίνεται το μυστήριο του Ευχελαίου και μετά μπαίνουμε στον εορτασμό της Μ.Πέμπτης.
Στο σπίτι: Ετοιμάζουμε το σπίτι για την Ανάσταση (σε πολλές περιοχές της Ελλάδας συνήθως τέτοια μέρα ασβεστώνονται τα σπίτια).
Ήξερες ότι: εις ανάμνηση του Ι.Νιπτήρα οι βυζαντινοί αυτοκράτορες και μετέπειτα οι πατριάρχες έπλεναν τα πόδια 12 υπηκόων τους. Η παράδοση συνεχίζεται μέχρι σήμερα!
21/4/08
Μ.Τρίτη
Από το συναξάρι: "Τη αγία και μεγάλη Τρίτη, της των δέκα Παρθένων παραβολής της εκ του Ιερού Ευαγγελίου μνείαν ποιούμεθα" .
Δηλαδή: θυμόμαστε την παραβολή των 10 παρθένων, όπου οι 5 βρίσκονταν σε ετοιμότητα και περίμεναν τον Νυμφίο (Χριστό ), ενώ οι άλλες είχαν ξεχαστεί και δεν είχαν λάδι στο καντήλι τους για να Τον υποδεχτούν. Επίσης θυμόμαστε την μετάνοια μιας αμαρτωλης γυναίκας, που ταπεινά πλησίασε τον Χριστό και έχυσε στα πόδια Του μύρα και δάκρυα μετανοίας .
Στην εκκλησία: Ψέλνεται το τροπάριο της Κασσιανής, ένας ύμνος Μετανοίας και Εμπιστοσύνης στο Θεό από τη βυζαντινή ποιήτρια Κασσιανή.
«Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή, την σην αισθομένη θεότητα, μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν, οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει. Οίμοι, λέγουσα, ότι νυξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας, ζοφώδης τε και ασέληνος, έρως της αμαρτίας. Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων, ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ. Κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας, ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει. Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας, αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις. Ων εν τω παραδείσω Εύα το δειλινόν, κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα, τω φόβω εκρύβη. Αμαρτιών μου τα πλήθη και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει, ψυχοσώστα Σωτήρ μου; Μη με την σην δούλην παρίδης, ο αμέτρητον έχων το μέγα έλεος».
Μετάφραση και η ιστορία της Κασσιανής εδώ
Στο σπίτι: Φτιάχνουμε τα γλυκά για το Πάσχα ( τσουρέκια, κουλούρες, λαμπριάτικα κουλουράκια και άλλα)
Μ. Δευτέρα
Από το συναξάριο: "Τη αγία και Μεγάλη Δευτέρα μνείαν ποιούμεθα του μακαρίου Ιωσήφ του Παγκάλου και της υπο του Κυρίου καταρασθείσης και ξηρανθείσης συκής".
Δηλαδή: Θυμόμαστε τον Ιωσήφ που κατάφερε να αντισταθέι στον πειρασμό (τη γυναίκα του Φαραώ ), καθιστώντας τον ευτό του ελπίδα για την οικογένεια του, και η σωφροσύνη και το μυαλό του καταφέρνουν να σώσουν την ψυχή του. Επίσης θυμόμαστε την παραβολή της ξηραμένης συκιάς, που συμβολίζει την Εβραική συναγωγή. O Χριστός την καταριέται και την ξηραίνει, όπως ξυραίνονται και μαραζώνουν πνευματικά οι άνθρωποι, που αν και Τον γνώρισαν, δεν τον θεωρούν Σωτήρα και Λυτρωτή του ανθρωπίνου γένους.
Στην εκκλησία: Ψέλνεται ο "Νυμφίος"
Τον Νυμφώνα σου βλέπω Σωτήρ μου κεκοσμημένο,
και ένδυμα ουκ έχω ίνα εισέλθω εν' αυτώ.
Λάμπρυνον μου την στολήν της ψυχής,
Φωτοδότα κα σώσον με.
20/4/08
Φτάσαμε στην Μεγάλη Εβδομάδα...

Μεγάλη Δευτέρα
μεγάλη μέρα.
Μεγάλη Τρίτη,
ο Χριστός εκρίθη.
Μεγάλη Τετάρτη,
ο Χριστός εχάθη.
Μεγάλη Πέμπτη,
ο Χριστός ευρέθη.
Μεγάλη Παρασκευή,
ο Χριστός στο καρφί.
Μεγάλο Σάββατο,
ο Χριστός στην ταφή.
Μεγάλη Λαμπρή,
αυγό και αρνί.
Το ποίημα που έλεγαν τα μικρά παιδιά κατά τη διάρκεια της Μ.Εβδομάδας μερικά χρόνια πριν, όπως μου είπε ο παππούς μου.
Έτσι ξεκινά ένα αφιέρωμα στην Μεγάλη Εβδομάδα, με περιλήψεις των γεγονότων της κάθε ημέρας, ύμνους και έθιμα από όλη την Ελλάδα καθ' όλη τη διάρκειά της και μέχρι την Ανάσταση.
Θυμίζουμε ότι κάθε ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας στους ναούς ψάλλεται ο όρθρος της επόμενης μέρας, με το αρχαίο τυπικό της εκκλησίας μας όπου από το απόγευμα μπαίνουμε στο κλίμα της επόμενης μέρας.
Έυχομαι καλές γιορτές !


